AÇIKLAMALAR
Beden eğitimi dersi öğretim programı konuları sekiz yılda işlenecek şekilde düzenlenmiştir.
Beden eğitimi dersinde temel amaç, her çocuğun aynı düzeyde yetiştirilmesi değil, her birinin kendi yeteneklerine göre gelişiminin sağlanmasıdır.
Zihinsel öğrenme yetersizliği olan çocuklar beden gelişimleri yönünden diğer çocuklardan fazla bir farklılık göstermezken motor becerileri yönünden belirgin bir farklılık gösterirler. Çevrelerinde gerekli hareket ve egzersiz ortamını yakalayamamış olmaları ile onların engelleri ve fizyolojik yapıları bunun başlıca kaynakları olarak düşünülmelidir. Bu nedenle okullardaki beden eğitimi dersi zihinsel öğrenme yetersizliği olan öğrenciler için daha önemlidir.
Beden eğitimi dersine başlamadan önce öğrencilerin aileleriyle iletişim kurulmalı, öğrenciler genel bir sağlık kontrolünden geçirilerek spor yapmalarının sakıncalı olup olmadığı saptanmalıdır. Sağlık kontrolünde, fiziksel aktivite ve egzersiz yönünden dikkat çeken hususlar belirlendikten sonra, sakıncalı hareketleri ve uygulanacak eğitimi belirlemek amacıyla bir fizyoterapistle iş birliğine gidilmelidir. Örneğin, Down sendromlu çocukların bir çoğunun boyun bölgesinde bir kayma söz konusudur. Bu nedenle boyun ve bel bölgesine doğrudan basınç yapan hareketler sakatlanma riskine yol açabilir. Ayrıca bu çocuklarda sıklıkla kalp sorunları da görülmektedir. Bütün bunlar dikkate alınarak çalışmalar belirlenmelidir.
Çocuğun, kendinin farkına varmasının ilk yolu, ona bedenini tanıtmakla başlar. Beden eğitimi dersleri bunun için en ideal yoldur.
Çocukların önce büyük daha sonra küçük kasları gelişir ve işlerlik kazanır. Bu nedenle beden eğitimi çalışmalarında önce büyük kasların sonra küçük kasların gelişimi amaçlanmalıdır.
Hareketlerin vücudu aşırı zorladığı durumlarda sakatlanmalar meydana gelebilir. Bunu ortadan kaldırmak için derse, ısınma hareketleriyle başlanmalıdır. Ders başındaki ısınma hareketlerinde öğrencinin bireysel özellikleri dikkate alınmalı ve sakatlanma riskini ortadan kaldıracak hareketler seçilerek basitten zora doğru giden ve tüm vücut kaslarını çalıştıran bir yol izlenmelidir.
Beden eğitimi dersindeki ilk etkinliklerin oyun düzeyinde olması, daha sonra kurallı hareketlere geçilmesi uygundur. Ayrıca tüm hareketlerin basitten zora doğru düzenlenmesi, öğrencilerin bildiği ve hoşlandığı aktivitelerle işe başlanması da etkinliklerin düzenlenmesi açısından önemlidir.
Beden eğitimi çalışmalarının, mümkün olduğunca bire bir yaptırılması ve çalışmaların sözel anlatımla birlikte gösterilerek sürdürülmesi sağlanmalıdır. Becerilerin öğretimi sırasında verilen yönergelerin basit, açık ve anlaşılır olmasına dikkat edilmeli, gerekiyorsa yönergeler anlamlı hâle gelene kadar sık sık tekrar edilmelidir. Aynı şekilde öğrenciler becerileri bağımsız yapabilir duruma gelinceye kadar bu becerilerin tekrarlatılmasına önem verilmelidir.
Oynatılacak oyunlar seçilirken çevre koşulları, oyunun istenen amaca uygun olup olmaması, öğrencilerin yaşı, cinsiyeti, öğrenci sayısı, öğrencilerin yetenekleri dikkate alınmalıdır. Oyunlar bütün öğrencileri aynı derecede aktif kılacak şekilde olmalı, daha az ilgili olan öğrenciler motive edilerek oyuna katılımları sağlanmalıdır.
Halk dansları çalışmalarında basit figürlü olanlar tercih edilmeli figürler işlem basamaklarına ayrılarak öğretilmelidir.
Beden eğitimi dersi mümkün olduğunca çeşitli araç gereçlerle desteklenerek işlenmelidir. Öğrencilerin, ders sırasında bu araç gereçlerin kullanımına özen göstermeleri sağlanarak, bunların bir alışkanlık olarak yerleşmesine dikkat edilmelidir. Ayrıca bu araç gereçlerin kullanımından doğacak tehlikeler öğrencilere açıklanmalı ve alınacak önlemlerle çalışmalarda güvenlik sağlanmalıdır. Bunun yanında hareket yaptırılırken ritm araçlarından yararlanılmalı, müzik eşliğinde, düdükle ya da sayarak tempo tutturulmalı ve böylece öğrencilerin zevk alabileceği bir ortam yaratılmalıdır.
Basketbol, voleybol gibi teknik çalışmalar, mutlaka kendi sahasında, bire bir ya da öğrencilerin özelliklerine göre oluşturulmuş gruplarla yapılmalıdır.
Beden eğitimi dersleriyle diğer dersler arasında paralellik sağlanmalı, konularla ilgili taklit hareketleri, oyunlar, rontlar, halk dansları yaptırılmalıdır. Bu tür çalışmalarla öğrencilerin sosyal beceriler kazanması sağlanmalıdır. Öğrencilerin sosyal bütünleşmeleri açısından beden eğitimi etkinliklerini, mümkün olduğunca normal sınıflardaki öğrencilerle birlikte yapmalarına özen gösterilmelidir.
Beden eğitimi dersindeki etkinliklerde öğrencilerin hareketlerini yapmasını aksatmayacak eşofman, şort vb. rahat giysiler kullanmalarına özen gösterilmeli ve hareketleri bu tür giysilerle yapma alışkanlığı kazandırılmaya çalışılmalıdır. Ayrıca bu derste kullanılan giysilerin temiz ve düzenli olmasına, ders sonrasında bu giysilerin bir sonraki kullanıma hazır hâle getirilmesine yönelik alışkanlıklar kazandırılmalıdır. Ders sonunda öğrencilerin terli vücutlarıyla kalmamaları, gerekli temizliklerini yaptıktan sonra giyinmeleri ve bu davranışları alışkanlık hâline getirmeleri sağlanmalıdır. Ayrıca Beden eğitimi derslerinin sonunda öğrencilerin yeterince dinlenmeleri için vakit ayrılmasına dikkat edilmelidir.
Atatürkçülük konularıyla ilgili;
Ulusal bayramlar, yerel kurtuluş günleri ve Atatürk Haftası başta olmak üzere Belirli Gün ve Haftalar dan seçilecek olan günlerdeki Beden eğitimi derslerinde, Atatürk ün bu günlerin anlam ve önemini vurgulayan sözleriyle, spora ve sporculara verdiği önemi belirten özdeyişlerine yer verilmelidir. Ayrıca çeşitli dramatizasyon etkinlikleri ve şarkılı oyunlar düzenlenmeli, sınıflar yada okullar arası bayrak yarışı, Atatürk koşusu, Atatürk spor karşılaşmaları yaptırılmalıdır.
GENEL AMAÇLAR
1. Sporun sağlık için önemini kavrar.
2. Sağlığını koruma yollarını kavrar.
3. Sporla ilgili temel bilgi, beceri ve alışkanlıklar kazanır.
4. Duruşlarla ilgili koordinasyonunu geliştirir.
5. Ritm ve müzik eşliğinde düzenli hareketler yapma becerisi kazanır.
6. İş birliği içinde çalışma ve birlikte davranma alışkanlığı kazanır.
7. Sosyal gelişimini sağlayan tavır ve alışkanlıklar kazanır.
8. Vücudunu güçlendirir ve geliştirir.
9. Sinir, kas ve eklem koordinasyonunu geliştirir.
ÖZEL AMAÇLAR
1. Vücudun bölümlerini tanır.
2. Vücudun bölümlerini hareket ettirir.
3. Ayakta duruşlarla ilgili beceriler geliştirir.
4. Diz üstü duruşu ilgili beceriler geliştirir.
5. Oturuş duruşu ilgili beceriler geliştirir.
6. Çeşitli şekillerde diziliş yapar.
7. Çeşitli şekillerde dönüşler yapar.
8. Vücut bölümlerinin esnekliğini artırıcı hareketler yapar.
9. Çeşitli şekillerde yürüyüşler yapar.
10. Yürüme ile koordinasyonunu geliştirir.
11. Koşularla dayanıklılığını geliştirir.
12. Koşularla sür atini geliştirir.
13. Koşularla koordinasyonunu geliştirir.
14. Çeşitli şekillerde sıçrayışlar yapar.
15. Sıçramalarla koordinasyonunu geliştirir.
16. Atmalarla koordinasyonunu geliştirir.
17. Tutmalarla koordinasyonunu geliştirir.
18. Atma ve tutmalarla koordinasyonunu geliştirir.
19. Kaldırma ve taşımalarla koordinasyonunu geliştirir.
20. Asılma ve sallanmalarla koordinasyonunu geliştirir.
21. Minderde hareketler yapar.
22. Jimnastik sırasında denge geliştirici hareketler yapar.
23. Kasada hareketler yapar.
24. Çember ile hareketler yapar.
25. İp ile hareketler yapar.
26. Taklidî hareketler yapar.
27. Birlikte oyun oynama becerisi geliştirir.
28. Oyunlarda dostça oynamaya özen gösterir.
29. Çeşitli spor dallarını tanır.
30. Basketbol oyunu ile ilgili çalışmalar yapar.
31. Voleybol oyunu ile ilgili çalışmalar yapar.
32. Futbol oyunu ile ilgili çalışmalar yapar.
33. Halk dansları ve şarkılı danslar ile ilgili temel beceriler kazanır.
34. Halk dansları ve şarkılı danslar ile ilgili koordinasyonunu geliştirir.
35. Okul tarafından düzenlenen gezilere katılmaya istekli olur.
36. Müzikli aktivitelerle ilgili koordinasyonunu geliştirir.
37. Spor malzemelerini tanır.
38. Spor malzemelerini düzenli kullanır.
39. Spor kıyafetlerini temiz ve düzenli kullanır.
40. Spor ve sağlık ilişkisini bilir.
41. Sağlığını korur.
AMAÇ VE DAVRANIŞLAR
(1., 2., 3., 4., 5., 6., 7. ve 8. yıllar)
ÜNİTE I: VÜCUDUMUZU TANIYALIM
Amaç 1: Vücudun bölümlerini tanır.
Davranışlar :
1. Vücudun adı söylenen bölümünü gösterir.
2. Vücudun gösterilen bölümünün adını söyler.
Amaç 2: Vücudun bölümlerini hareket ettirir.
Davranışlar :
1. Vücudunun bir bölümüyle diğer bölümüne dokunur.
2. Vücudunun söylenen bölümüyle çevresindeki nesnelere dokunur.
3. Vücudunun söylenen bölümünü hareket ettirir.
ÜNİTE II: DÜZEN ALIŞTIRMALARI
Amaç 3: Ayakta duruşlarla ilgili beceriler geliştirir.
Davranışlar :
1. Rahat ol duruşu yapar.
2. Hazır ol duruşu yapar.
3. Parmak ucunda durur.
4. Tek ayak üzerinde durur.
5. Kartal duruşu yapar.
6. Plânör duruşu yapar.
7. Çömelik duruşu yapar.
Amaç 4: Diz üstü duruşu ilgili beceriler geliştirir.
Davranışlar :
1. Kapalı diz üstü duruş yapar.
2. Açık diz üstü duruş yapar.
3. Diz üstü oturuş yapar.
Amaç 5: Oturuş duruşu ilgili beceriler geliştirir.
Davranışlar :
1. Bacaklar kapalı uzun oturuş yapar.
2. Bacaklar açık uzun oturuş yapar.
3. Cephe duruşu yapar.
4. Bank duruşu yapar.
Amaç 6: Çeşitli şekillerde diziliş yapar.
Davranışlar :
1. Yan yana birerli dizilir.
2. Yan yana ikişerli dizilir.
3. Arka arkaya birerli dizilir.
4. Arka arkaya ikişerli dizilir.
Amaç 7: Çeşitli şekillerde dönüşler yapar.
Davranışlar :
1. Yerinde, belirtilen yöne döner.
2. Yürürken, belirtilen yöne döner.
ÜNİTE III:TEMEL HAREKETLER
Amaç 8: Vücut bölümlerinin esnekliğini artırıcı hareketler yapar.
Davranışlar :
1. Kollar gergin durumda, ayak parmakları üzerinde vücudu yukarı doğru esnetir.
2. Bacaklar bitişik durumda, ellerinin parmak uçlarını yere değdirir.
3. Bacaklar bitişik durumda, vücudunu sağa doğru esnetir.
4. Bacaklar bitişik durumda, vücudunu sola doğru esnetir.
5. Eşli, kollar karşılıklı omuzda, bacaklar açık durumda, vücudunu öne doğru esnetir.
6. Yüz üstü yatışta, ayaklar yardımlı olarak tutulurken kolları açık olarak göğsü
yukarı kaldırıp indirir.
7. Eşler karşılıklı el ele tutuşta, karşılıklı olarak tek ayak öne uzatıldığında, diğer
ayakla çömelip doğrulur.
8. Ayakta, başını sağ omzuna değdirir.
9. Ayakta, başını sol omzuna değdirir.
10. Ayakta, çenesini göğsüne değdirir.
11. Ayakta, başını sırtına doğru esnetir.
12. Ayakta, omuzlarını yukarı doğru hareket ettirir.
13. Bacaklar ve kollar açık durumda vücudunu sağa esnetir.
14. Bacaklar ve kollar açık durumda vücudunu sola esnetir.
15. Eller yere paralel, bacaklar bitişik durumda çömelip doğrulur.
16. Ayakta, dizler hafif bükülü ve bitişik, eller dizlerin üstünde, dizlerini sağa çevirir.
17. Ayakta, dizler hafif bükülü ve bitişik, eller dizlerin üstünde, dizlerini sola çevirir.
18. Ayakta, dizlerini yanlara açıp kapatır.
19. Ayakta, ayak bileği ile dairesel hareketler yapar.
20. Ayakta, bacaklar gergin bir bacağını öne doğru açar.
21. Ayakta, bacaklar gergin bir bacağını arkaya doğru açar.
22. Ayakta, bacaklar gergin bir bacağını sağa doğru açar.
23. Ayakta, bacaklar gergin bir bacağını sola doğru açar.
24. Bacaklar bitişik durumda, kalça ile dairesel hareketler yapar.
25. Uzun oturuş durumunda, ayak parmaklarını öne esnetir.
26. Uzun oturuş durumunda, ayak parmaklarını arkaya esnetir.
27. Uzun oturuşta, kollar gergin durumda vücudu bacaklara değdirir.
28. Kalça yerde, dizler bükülü ve bitişik durumda bacakları birlikte sağa değdirir.
29. Kalça yerde, dizler bükülü ve bitişik durumda bacakları birlikte sola değdirir.
30. Kalça yerde, eller yanında yere dayalı, bacaklar açık ve gergin durumda
kalçayı yukarı kaldırıp indirir.
31. Eller ve dizler yerde, sırtı yukarı kaldırırken çeneyi göğse indirir.
32. Eller ve dizler yerde, bel çukurlaştırılırken başı yukarı kaldırır.
Amaç 9: Çeşitli şekillerde yürüyüşler yapar.
Davranışlar :
1. Serbest yürür.
2. Ritme uygun yürür.
3. Parmak ucunda yürür.
4. Topuk üzerinde yürür.
5. Ayak dış kenarlarına basarak yürür.
6. Ayak iç kenarlarına basarak yürür.
Amaç 10: Yürüme ile koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar :
1. Yürüyüş esnasında komutla yön değiştirerek yürür.
2. Verilen tempoya uygun olarak yürür.
3. Çeşitli nesnelerin içine basarak yürür.
4. Çeşitli nesnelerin arasından yürür.
5. Çizgi üzerinde yürür.
Amaç 11: Koşularla dayanıklılığını geliştirir.
Davranışlar :
1. Ara dinlenmelerle koşar.
2. Ara vermeden yavaş tempoyla koşar.
Amaç 12: Koşularla sür atini geliştirir.
Davranışlar :
1. Söylenen hedefe koşar.
2. 20 metre hızlı koşar.
3. 50 metre hızlı koşar.
4.100 metre hızlı koşar.
Amaç 13: Koşularla koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar :
1. Komutla değişik yönlere koşar.
2. Tempoya uygun koşar.
3. Elinde araçla koşar.
4. Parmak ucunda koşar.
5. Dizlerini karnına çekerek koşar.
6. Sekerek koşar.
7. Topuklarını kalçaya vurarak koşar.
8. Engellerin arasından koşar.
Amaç 14: Çeşitli şekillerde sıçrayışlar yapar.
Davranışlar :
1. Olduğu yerde çift ayakla sıçrar.
2. Değişik yönlere çift ayakla sıçrar.
3. Olduğu yerde tek ayakla sıçrar.
4. Değişik yönlere tek ayakla sıçrar.
5. Koşarak çift ayakla sıçrar.
6. Çömelik durumda çift ayakla sıçrar.
Amaç 15: Sıçramalarla ile koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar :
1. Yere çizilmiş şekillerin içine çift ayakla sıçrar.
2. Yere çizilmiş şekillerin dışına çift ayakla sıçrar.
3. Yere çizilmiş şekillerin içine tek ayakla sıçrar.
4. Yere çizilmiş şekillerin dışına tek ayakla sıçrar.
5. Önündeki bir nesnenin üzerinden sıçrar.
6. Eşit aralıklarla dizilmiş nesnelerin üzerinden çift ayakla sıçrar.
7. Eşit aralıklarla dizilmiş nesnelerin üzerinden tek ayakla sıçrar.
8. Önündeki nesnenin üzerine sıçrayıp yere atlar.
Amaç 16: Atmalarla koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar :
1. Oturur durumdayken çeşitli ağırlıklardaki topları çift elle atar.
2. Ayakta, çeşitli ağırlıklardaki topları rastgele çift elle atar.
3. Hareket hâlindeyken çeşitli ağırlıklardaki topları rastgele çift elle atar.
4. Oturur durumdayken çeşitli ağırlıklardaki topları tek elle atar.
5. Ayakta, çeşitli ağırlıklardaki topları tek elle atar.
6. Hareket hâlindeyken çeşitli ağırlıklardaki topları tek elle atar.
7. Ayakta, duran hedefe çift elle top atar.
8. Ayakta, duran hedefe tek elle top atar.
9. Ayakta, hareketli hedefe çift elle top atar.
10. Ayakta, hareketli hedefe tek elle top atar.
11. Hareket hâlindeyken duran hedefe çift elle top atar.
12. Hareket hâlindeyken duran hedefe tek elle top atar.
13. Hareket hâlindeyken hareketli hedefe çift elle top atar.
14. Hareket hâlindeyken hareketli hedefe tek elle top atar.
Amaç 17: Tutmalarla koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar :
1. Oturur durumdayken, kendisine atılan çeşitli büyüklükteki topları tutar.
2. Ayakta, kendisine atılan çeşitli büyüklükteki topları tutar.
3. Hareket hâlindeyken kendisine atılan çeşitli büyüklükteki topları tutar.
Amaç 18: Atma ve tutmalarla koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar:
1. Eşli, karşılıklı oturur durumda top atar tutar.
2. Eşli, karşılıklı ayakta top atar tutar.
3. Eşli, karşılıklı hareket hâlindeyken top atar tutar.
4. Müziğin ritmine uygun olarak top atar tutar.
Amaç 19: Kaldırma ve taşımalarla koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar :
1. Uzun oturuşta küçük araçları bir yandan diğer yana kaldırıp koyar.
2. Eşler sırt sırta dönük, uzun oturuşta küçük nesneleri dönerek verir alır.
3. Bağdaş oturuşta küçük nesneleri kısa süreli, çift el ile yukarı kaldırıp indirir.
4. Grup hâlinde arka arkaya dizili iken kollar yukarıda küçük nesneleri önden
arkaya/arkadan öne doğru elden ele verir.
5. Bacaklar açık oturuşta, eller arkada dayalı, bacakları tek tek kaldırır indirir.
6. Bacaklar açık oturuşta, eller arkada dayalı, bacakların ikisini birlikte kaldırır indirir.
7. Uzun oturuşta, küçük nesneleri ayak bileklerinin içi ile kavrayarak kaldırır.
8. Bacaklar açık, ayakta, küçük nesneleri sağ ayağının iç yanıyla alıp, sol ayağının
dış yanına bırakır.
9. Eşler sırtları dayalı, kolları birbirine takılı oturup kalkar.
Amaç 20: Asılma ve sallanmalarla koordinasyonunu geliştirir.
Davranışlar :
1. Omuz ve alın yüksekliğindeki araçlarda kısa süreli asılır sallanır.
2. Omuz ve alın yüksekliğindeki araçlarda asılarak ayaklar yere değmeden kısa
süreli bekler.
3. Alın yüksekliğindeki araçlara koltuk altı ve ellerle tutunarak asılır sallanır.
İlköğretim beden eğitimi dersi konuları
Gelen Arama Terimleri:
- beden eğitimi ısınma hareketleri ve isimleri
- ilköğretim beden eğitimi ısınma hareketleri
- beden eğitimi dersinde kullanılan araç ve gereçler
- beden ders konulari
- ilköğretim 1 sınıf beden eğitimi üniteleri
- ilkokul beden eğitimi ısınma hareketleri isimleri resimli
- ilköğretim beden eğitimi dersinde oynatılabilecek oyunlar
- ilköğretim beden egitimi saga sola hareketler resimli
- ilköğretim beden eğitimi üniteleri
- ilköğretim beden eğitimi dersinde oynanan oyunlar