İnternet ve Patoloji
İnternet ve Patoloji
İnternet nedir? İnternetsiz yaşanabilir mi?
İntenete Ulaşmak İçin Ne Gerekiyor?
Maliyeti nedir?
İnternette herhangi biri için neler var?
İnternet uygulamaları
WWW- World Wide Web
Konsültasyon Olanağı- Telepatoloji
Medline taraması
Güncel tıp konularının izlenmesi ve sürekli eğitim
Dergi Abonelikleri, kitap siparişi
Bildiri ve Makale Yayımı
e-mail:
Meslektaşlar ile iletişim, bilgi paylaşımı
Tartışma ortamları- e mail ortamı
Posta listeleri -mail list
Tartışma ve haber grupları usenet
FTP-File Transfer Protocol, Dosya aktarımı
İRC- Internet Relay Chat, İnternette Sohbet
Biz İnternetle veya İnternette ne yapabiliriz?
İnternet Türkçe de ağların ağı ağlar arası ağ olarak nitelensede bence ağların arasında demek daha anlamlıdır ve global bir bilgisayar ağınının içinde kaybolduğunuzu anlatır. Başlangıcı güvenilir askeri bir bilgisayar ağı olsada günümüzde tüm insanlara ve kurumlara açıktır. Dünya çapında yaygın ve belli protokollere göre sürekli büyüyen, bir çok bilgisayarın bağlı olduğu bir iletişim hattıdır.
Günümüzde herkes internet veya internette sörf yapmaktan bahsedip durmaktadır. İnternet bir bilgi yada veri okyanusudur. Burada kaybolmadan yada boğulmadan birşeyler almak için neler yapacağımızı anlatan yayınlar vardır. Bunların büyük bir kısmı genel amaçlara yöneliktir. Ancak konuyu giderek özelleştirdiğimizde (tıp ardından patoloji sonrasında benim için nefropatoloji veya transplant patolojisi) yayınlar kısıtlı bilgiler içermekte olup internetteki değişimlere ayak uyduramamaktadır. Ayrıca herkesin farklı amacları olduğundan ve bunlarda sürekli değiştiğinden sürekli bir kaynak bulma olasılığınız azalmaktadır. Bunun için önce genel internet kuralları ve kullanımı ile ilgili bilgileri basitçe aktaracağım. Sanırım bunların büyük kısmısnı çoğunluğumuz biliyoruz. Ardından özel kullanım şekilleri ve neler yapabileceğimizi aktarmaya çalışacağım.
Benim internet deneyimim tamamen amatörce olup patoloji deneyimimden de az. Ancak patoloji eğitimini alan arkadaşlarımızın internetteki patoloji kaynaklarından (medline hariç) gazete siteleri veya bazı erişkin sitelerinden yararlandıklarından daha az yararlandıklarını gözlemem nedeniyle arkadaşlarımın ilgisini çekmeyi amaçladım. Umarım genç arkadaşlarımız bundan sonra daha çok site keşfedecekler ve bilgilerini bizlerle paylaşacaklardır. Bu seminer bir şekilde bunu sağlarsa amacıma ulaşmış olacağım.
İnternet nedir? İnternetsiz yaşanabilir mi?
İnternet, insanların birbiri ile iletişim sağlamada kullandıkları yeni bir yol, yeni bir iletişim biçimidir. İletişim biçimleri, yüz yüze konuşma ve dokunma gibi en temel biçimlerden; yazı, fotoğraf, film kullanımı, radyo, televizyon gibi daha yeni biçimlere dek uzanır. İnternet, bunlar arasında teknolojinin en yoğun olarak kullanıldığı ve neredeyse tüm iletişim şekillerini de içine alan, yeni bir yöntem olarak öne çıkar.
İnternete yabancı biri için dünyanın eskisi gibi dönmeye devam edeceğinden hiç kuşkumuz yok. Buna bakarak internet yaşamsal değildir diyebiliriz. Ancak İnterneti günlük yaşamının parçası durumuna getiren biri için ise durum çok farklıdır. Bu durum da, internetin göreceli ve kişiye özel de olsa yaşamsal bir gereksinme olabileceğini düşündürmektedir. İnternet, bağımlılık yapabilir! Ancak her hangi bir teknoloji ürününü bilinçsiz kullanımdan kaynaklanan zararların sorumlusu aracın kendisi değil aracı kullanandır. Bu nedenle internet kullanımı içinde amacımızı baştan belirlersek ve kurallara uyarsak optimum yararı sağlarız. Yoksa amaçsız bir şekilde internette dolaşır ve kayboluruz.
İntenete Ulaşmak İçin Ne Gerekiyor?
Kürsüden bağlantımız için gereksinim yok ancak bağlantı hızı çok azaldı. İnternete evden ulaşmak için şunlara gereksinim var:
a) Piyasada bulunan bilgisayarlardan herhangi biri; ve browser (internet programı)
b) faks modem; 28800 üzeri hızda , telefon hattı ile internet sevis sağlayıcısı na (İSS) bağlanmanızı sağlar
c) telefon hattı; İSS bağlantı için ağ bağlantısı, ikinci bir telefon hattı network bağlantısı
ç) İSS bağlantısı, süteronline, Egenet baum
d) insan, arayan bir beyin, aradığını işaret edebilen bir el!
Şu anda piyasada bulunan herhangi bir bilgisayar internete bağlanmak için yeterlidir. Mali gücünüz yerindeyse ek kartlar ve donanım ile bağlanma zamanınızı ve alacağınız keyfi artırabilirsiniz. Daha sınırlı olanaklara razıysanız, internet erişimi sağlayan televizyonlu düzenekleri de kullanabilirsiniz.
Bilgisayarın başına geçip internete bağlanmak istendiğinde, önce İSS nın telefon numarası çevrilir. İSS olarak Süperonline, Egenet ve diğerleri verilebilir. Bunların seçiminde hız, fiyat ve sağlanan koşular sizin için önemlidir. Bağlantı sağlandığında, internet üzerinde yapmak istediklerinizin büyük bir kısmını yalnızca bilgisayar faresini hareket ettirerek yapabilirsiniz. İnternette dolaşmanız için browser internet servis kullanımı için yazılım gereklidir. (İnternet explorer veya Netscape Communicator) Yazılım tercihide kişisel tercihlere göre değişebilir. Bundan sonra gideceğiniz veya amacınıza yönelik adresleri lokalizasyon barına yazmaktan ibaretir.
Maliyet nedir?
Bilgisayar fiyatları sizin ne istediğinize bağlı değiştiğinden (şu an kullanılmamış en ucuz bilgisayar bile yeterli) ve fiyatlarda sürekli düştüğünden bir rakama bağlanmak doğru değildir. Her zaman tekniğe göre geri kalacağınızdan bana göre yapabileceğiniz maksimum yatırımı yaparak başlayın. Her ay telefon ve İSS parası size sürekli ek yük getirecektir.
İnternette herhangi biri için neler var?
Bu her ne kadar bu günkü konunun kapsamı dışında kalıyorsa da, sokaktaki adam için internetin ne anlamı olduğunu bilmeden patologlar için olan anlamından söz etmek de doğru değil. İnternet, hangi açıdan baktığınıza göre şunlardan birinin aracı olabilir: Hobi, eğlence, pornografi, reklam, propaganda, ticaret, eğitim. Patolog olarakta bunlarla ilgilenebilirsiniz.
İnternet de TV gibi bir kaçış ve zaman öldürme aracı haline gelebilir. Otuz-kırk televizyon istasyonu arasında zap yaparak dolaşırken, kendi beğenilerimiz doğrultusunda seçimler yaptığınızı düşünebiliriz. Oysa, belli bir programı seçmeden, belli bir amaç gütmeden televizyon karşısına geçmekle hata yapmış oluruz. Bu, pasif kalmak tır. İnternette, herhangi bir ülkenin tüm televizyon kanallarında bulunabilecek olandan kat kat fazla seçenek vardır ve bilinçsiz başladığınız bir işlem nedeniyle, siteler arasında kaybolup kaybettiğiniz zamanın farkına varmazsınız.. İnternet, kullanışlı-kullanışsız, yararlı-yararsız, anlamlı-anlamsız ayrımı yapmadan her türlü bilgiyi size sunabilecek durumdadır. Bu bilgilere yalnızca şöyle bir bakıp geçmek için bile insan ömrü yetersizdir.
İnternet uygulamaları
İnternet denilince akla gelen 5 tür uygulama var:
1) WWW (world wide web);
2) elektronik posta; e-mail
3) elektronik tartışma ortamları, mail list, haber grupları; e-news
4) FTP (file transfer protocol);
5) IRC (internet relay chat).
WWW- World Wide Web
İnternet bağlantısında kullandığımız browser denen programlar web sayfalarını gösterir ve bu sayfaların bulunduğu bilgisayara bağlanmamızı sağlar. Bunlar İnternet explorer veya Netscape olarak sayılabilir. Burada en önemli nokta gidilecek sitenin adresidir. Bunun için yer çubuğuna ilgili adres yazılır, şayet bir adres yoksa arama motorlarından (Alta Vista, Yahoo, Lycos vb) konu ile ilgili kelimeler girilerek aranan adres veya adresler bulunarak site veya sayfaya bağlanılır. Şayet bilmediğiniz bir kurum veya şirketin sayfasına ulaşmak isterseniz genel olarak adres, sirket veya kurum adı, kurum kısaltması olarak özetlenebilir. (http://www.afip.org- http://www.kurum adı.kısaltma ) Bu da genellikle ana sayfaya götürür ve buradan amacınıza yönelik sayfaya sadece fare hareketi ile yönlenirsiniz. Bu nedenle kurum kısaltmaları ve gitmek istediğiniz kurumu bilmeniz önemli bir noktadır.
Kısaltmalar
com. ticari kuruluş
ac akademik kurum
edu eğitim kurumları
org kar amacı olmayan kuruluşlar
net network
gov resmi kurumlar
tr, uk, fr ülke kısaltmaları
Web bağlantılar bize değişik alanlarda iletişim sağlar. Burada patoloji için önemli temel kullanım alanlarının bir kısmından bahsedeceğiz. Bunlar eğitim, eğlence, yardım amaçlı olabilir.
Konsültasyon Olanağı- Telepatoloji
Telepatoloji dedimizde elinizdeki digital imajları (makroskobi veya mikroskobi) farklı bir yere aktararak bilgi alışverişinden bahsediyoruz. Bu farklı şekillerde gerçekleştirilebilir. En basitçe adresini bildiğiniz bir meslekdaşınıza olgunuzun resimlerini maille gönderir bu alanları konsulte edersiniz. Bu pasif bir yöntemdir ve mail başlığı içinde içinde incelenebilir Kompleks bir şekilde ise konsulte edeceğiniz kişi mikroskopda sizin preparatınızı tarar. Bu nedenle bu sistemlerin fiyatı ne isteğinize bağlı değişir.
Basit telepatoloji için, bir fotomikroskoba ek olarak şunlara gereksinmeniz var: Videokamera, frame grabber (görüntü yakalayıcı), uygun yazılım, internet bağlantısı.
Bir olgunun tanısı konusunda sizden daha deneyimli meslektaşlarınızın fikrini almak için de telepatolojiden yararlanabilirsiniz. Telepatoloji, internetin dışında bir yöntem olarak da ele alınabilir ve tartışılabilir. Ancak, internet ve patoloji konusundan söz ederken telepatolojiyi dışarıda bırakmak mümkün değildir. Sizin için sorun olan olguya ait görüntüleri dijital ortama geçirebiliyorsanız, internetin sağladığı kolaylık ile bunları yurt içinde veya yurt dışındaki meslektaşlarınıza gösterip danışabilirsiniz. Bu tür bir telekonsültasyonu her derde deva olmasa da, bilinçli olarak kullanıldığında, hem sağlıklı hem verimlidir.
Bu konuda AFIP gibi kurumlar yanısıra tumorboard grubu veya transplant vakaları için tranplant patoloji internet servisi (http://tpis.upmc.edu/) örnek verilebilir. Buralara imajlarınızı göndererek konsulte edebilirsiniz. Yada kendiniz bir site yaratıp imajlarınızı sergileyerek katılımcıların fikrini alabilirsiniz.
Bu işlem için mikroskobunuza akleyeceğiniz bir teleVideokamera ve frame grabber için toplam olarak 1000 dolar kadar bir harcama yapmak gerekiyor. Ancak telepatoloji için sistem kuracaksanız sistem fiatları 11.000 ile 85.000 sterlin arasında değişmekte. Ancak bu sistemler sürekli değişim içindeler. Zamn içinde bilgisayar fiyatlarıile paralel düşüşler olsada bu teknolojinin yükselmesi ile total fiyata yansımayacak gibi görülmekte. Bilgisayar alımında söylediğim gibi temelde alacağınız şeylerin özelliklerini yüksek tutmamız gelecek için iyi bir yatırım olabilir.
Statik telekonsültasyon şöyle işleyebiliyor. Tanı koymakta güçlük çektiğiniz olgunun sizce tipik olan görüntülerini fotomikroskop, videokamera ve bilgisayarı kullanarak dijital halde kaydediyorsunuz. Bu görüntüleri, konsültasyonu yapacak olanlara internet aracılığıyla yolluyor ve eşlik eden bir mektupla gerekli bilgileri verip sorularınızı soruyorsunuz. Değerlendirmeyi yapanlar da düşüncelerini size aynı yolla iletiyorlar. Bunlar, posta ile yapılan iletişime göre kat kat daha kısa sürüyor. Fotograf gönderiminde en önemli sorun, resmi çekilecek alanın seçimi konusunda ortaya çıkıyor. Sizin seçtiğiniz alanlar konsülte ettiğiniz kişinin önem verdiği alanlar olmayabiliyor. Bir preparatın tümünün resmini çekmeye izin veren yazılım ve donanımın yaygınlaşmasıyla telepatolojinin bu eksiği de ortadan kalkacaktır.
Dinamik telepatolojinin gelişimi hızlı ve farklı sistemler mevcut. En gelişmiş şekilde bilgisayarın kumanda ettiği bir motorize robotik mikroskop aracılığı ile bir slide ın tamamı konsultan tarafından taranabilmekte olup arada slide değiştirici birine ihtiyaç duyulmaktadır
Telepatoloji servisleri bilgi http://amba.charite.de/telemic/index.html
http://telepathology.com/
proje http://europath.imag.fr/
http://www.pathit.com/telepath/
http://www.afip.org/telepathology/generic.html
http://www.vtmednet.org/telemedicine/path.htm
konsult AFIP http://www.afip.org/Consultation/consultation.html
konsult Tumor board http://www.tumorboard.com
Medline taraması
Mesleğimizle ilgili yazılı kaynaklar arasında baş köşeyi tutan kitapların ve dergilerin hemen tümü yabancı dildedir. Eğitime verilen önem yüzündende üniversitelerimiz pek çok dergi almamaktadırlar. Pahalı olan bu kaynakları edinmemiz çok zor. Ancak, dergi yazılarının özetlerine ulaşmak artık çok kolay. Yirmi-otuz yıl öncesinden içinde bulunduğunuz aya kadar yayımlanmış tüm yazılara dakikalar içinde ulaşabilirsiniz. Özetler ile yetinmek istemiyorsanız, para ödeyerek yazıların asıllarını da elde edebilirsiniz (healthgate-medline). İnternet, çalışma yaptığınız konuda merakınızı gidermenizi sağlayabilmekte, literatür taraması yapmanızı kolaylaştırmakta ve sizi yönlendirebilmektedir. Arama yapmak istediğiniz sözcükleri girer ve en çok 1-2 dakika içinde sonuç alırsınız. Görünüşteki benzerliklerine rağmen, medline arama servislerinin çalışma biçimleri ve kullanıcıya sağladıkları olanaklar farklıdır. Bu yüzden, aramanızı başka bir yerde yinelemek iyi bir fikir olabilir. Önemli medline servisleri aşağıda verilmiştir.
Medline servisleri http://www.ncbi.nlm.nih.gov/PubMed/
http://www.healthgate.com/HealthGate/MEDLINE/
http://www.healthworks.co.uk/hw/medline/
Güncel tıp konularının izlenmesi ve sürekli eğitim
Bu konuda sayılamayacak kadar çok firma türemiştir. Bilginin en hızlı üretilip tüketildiği bir alan olan tıpta doğru bilgiye zamanında ulaşmak çok önemlidir. Hekimlerin bu gereksinimlerini karşılamak amacıyla bir kısmı ücretsiz, bir kısmı ücretli servisler bulunmaktadır. Bunlar, sizin seçtiğiniz konulardaki çalışmaları sizin adınıza izleyip en kısa zamanda size sunmaktadır. Bu durum özellikle tedavi edici tıp dalları açısından çok gelişmiş durumdadır.
Başta Amerikan Ulusal Kanser Enstitüsü olmak üzere çok sayıda kamu kurumu belli hastalıklarla ilgili sık sık güncellenen bilgileri ücretsiz olarak sağlamaktadır. Kanser dışı hastalıklar konusunda da gelişmeleri günü gününe izleyebilmek, hatta, devam etmekte olan bir kongrede o gün yapılan konuşmaları aynı günün akşamı izleyebilmek mümkündür.
İnternet, ipe sapa gelmez görüş ve önerilere, art niyetli kişilerin kendilerine çıkar sağlamayı amaçlayan girişimlerine bir engel koymaz. İnternet aracılığı ile ulaşılmış olması, bir bilgiyi daha güvenilir veya daha saygın yapmaz. Bu nedenle izlediğiniz sitenin güvenilirliğini kontrol etmelisiniz.
Kongre ve sempozyumları günü gününe izlemeye olanak sağlayan düzenlemeler de var. Bu sayede, katılamadığınız bir etkinlikte sunulan bildirileri aynı gün görmeniz mümkün oluyor. Bu tür düzenlemelerin görüntülü olarak yapılması da (telekonferans) mümkün. Başka bir deyişle, teknik altyapıya ilişkin bazı kısıtlamalar aşıldığında, kongreleri evimizden izleyebileceğiz. Kongrelerin sosyal yönü dikkate alındığında; bu, bir gelişmeden çok bir kayıp olarak da görülebilir belki!
Ülkemizde mezuniyet sonrası tıp eğitimi, sürekli tıp eğitimi gibi konularda zorunlu bir uygulama olmadığını biliyoruz. Bu özgürlüğün değerini bilenler için internet bir cennet! Bir kısmı ücret karşılığı bir kısmı ücretsiz olan servisler size konusunda uzman kişilerce hazırlanmış, taze , geçerli bilgileri sunuyorlar. Çoğu durumda, okuduğunuz makalenin yazarı ile iletişim sağlamanız da mümkün. Bu tür siteleri kendi ilgi alanınıza göre siz bulmalısınız. Bu yazının sonunda bazı servisler ve bunlarla sağlayabileceğiniz genel bağlantılar verilmiştir. Bunlar başlangıç için işinize yarayabilir.
Dergi Abonelikleri, kitap siparişi
İnternette yapılan yayımcılığın gelecekte basılı yayınları nasıl etkileyeceği tartışılıyor. Bu tartışmada, her iki tür yayıncılık da varlığını sürdürecektir diyen bir grup ile gelecekte kağıt üzerinde bir şey kalmayacaktır diyen ikinci bir grup bulunmaktadır. Varlıklarını sürdürmek için okur aboneliklerine çok bağımlı olmayan bazı büyük dergiler şu günlerde internet üzerinden tamamen ücretsiz olarak ulaşılabilir duruma gelmişlerdir. British Medical Journal bunlardan biridir. Başka pek çok dergi, özetlere ücretsiz olarak ulaşılmasına olanak tanımaktadır.
Yayınevleri, düşük bir abonelik ücreti ile sizi aynı anda 8-10 dergiyi izleyebilecek biçimde abone yapabilmektedir. İnternet ortamındaki abonelikleri daha da çekici kılan bazı özellikler gittikçe yaygınlaşmaktadır: Makalede verilen bir referansa anında ulaşıp okuyabilmek, makalede adı geçen bir çalışmacının son yıllarda yaptığı tüm yayınları hemen görebilmek gibi. Ayrıca, abone olduğunuz hizmet sağlayıcılar size ilgi duyduğunuz konularda yayımlanan makaleleri günü gününe gönderebilmektedir. Dolayısıyla, bir İngiliz dergisi İngiltere deki kitaplıklara girmeden (hatta daha basımevinden çıkmadan) içerdiği makaleler önünüzde olmaktadır. Kağıt kullanarak yapılan yayıncılığa göre elektronik yayıncılığın daha ucuz ve hızlı olması nedeniyle kimi dergiler makalenin metin ve tablo gibi kısımlarını basıp, renkli resimlerini internet ortamına koymak gibi uygulamalara girişmektedirler. Bu eğilimin yaygınlaşması, internet yayıncılığının kurumsallaşmasını sağlayabilir.
Hemen tüm kalburüstü şirketler, kitaplarının internet aracılığıyla siparişine olanak tanımaktadırlar. Ayrıca, onbinlerce kitaplık listeleri bulunan, dilediğiniz kitabı en kısa zamanda adresinize ulaştırmak için kurulmuş kitapçılar da bulunmaktadır. Bu da, eğer paranız varsa, dilediğiniz kitaplara kolayca sahip olabilmenize olanak vermektedir.
Bu siparişlerde genellikle VISA-Mastercard gibi elektronik kartlar kullanılmaktadır. İnternet üzerinden ticaret ve internette iletilen verilerin güvenliği gibi konular hem birbiri ile ilişkili hem de karmaşıktır. Aklımızdan çıkmaması gereken şudur: Güvenlik konusunda tatmin olmadıkça, hiçbir özel bilgiyi internet ortamına atmamalıyız. Kart numaramızı tanımadığımız kişilere bildirmemeliyiz.
Bildiri ve Makale Yayımı
İnternet, hakemli veya hakemsiz bildiri-makale yayımlamak için gittikçe artan olanaklar sunuyor. Henüz, patoloji makalelerine özel bir elektronik dergi yok. Ancak, internet ortamında patologların da katılımıyla sempozyumlar düzenleniyor, posterler sergilenebiliyor. Bu ortamda yayımlanan makalelerin de basılı makaleler gibi Indeks Medicus ta yer alacağı günler yakın. Şimdiden gittikçe artan sayıda yayın organı internet ortamındaki makalelerin referans olarak verilmesini kabul ediyor. İşe girmek veya bir kadroya atanmak için yapılan başvurularda makalenin basılı veya elektronik ortamda yayımlanmış olması açısından bir ayrım olmayacağı düşünülüyor. Makale bilimsel açıdan iyi ise ve hakemli bir ortamda değerlendirilip yayımlanmışsa, elektronik ortamda olması nedeniyle değer kaybına uğramıyor. Bu yaklaşım, önümüzdeki yıllarda yaygınlaşmaya aday. İnternet yayımcılığında baskı maliyeti , yer darlığı , sayfa sayısı gibi sınırlamalar olmadığı için, insanların taze bilgiye daha hızlı ulaşmaları da kolaylaşacaktır.
Ben kendi konumla ilgili birçok makaleyi basılmadan öğrenme şansını bulabiliyorum. Basılmayıncada direkt olarak ne zaman basılacağını soruyorum.
e-mail:
Elektronik posta bir yerden diğerine hızla ve güvenli şekilde elektronik ortamda ileti göndermeye olanak sağlar. Başlangıçta sadece düz yazı gönderirken bugün her türlü doküman gönderilebilir. (ses, görüntü video ve programlar) E-mail adresi saitsen@ med.ege.edu.tr kişiyi tanımlayan bir isim saitsen ve bu hizmeti sağlayan servisten med.ege.edu.tr oluşur. Mail göndermek içinde bir takım yazılımlar mevcuttur. Windows Messaging, Microsoft Outlook Express, Eudora Seçim kişisel tercihlere göre değişebilir. Birden fazla kişiye mesaj aynı anda gönderilebilir. Gelen mesajların alınması ve mesaj gönderme için bilgisayarın her zaman açık olmasına gerek yoktur.
Meslektaşlar ile iletişim, bilgi paylaşımı
Elektronik posta, meslektaşlar arası iletişim için çok uygun bir araçtır. Danışmak istediğiniz herhangi bir konuyu, gözden geçirilmesini istediğiniz bir makaleyi meslektaşınıza elektronik posta ile yollamak hem daha hızlı hem daha verimlidir. Telefon ve faks ile karşılaştılmaya sanırım gerek yoktur. Ses, görüntü, grafik eklediğiniz dökümanlarınız elektronik posta gönderdiğinizde arkadaşınızın uygun olduğu bir zamanda onun karşısına çıkar. Yazılı bir mesaj ile karşı karşıya olduğu için, konuyu anlaması ve düşüncesini size iletmesi daha kolay olabilir. Yukarıda sözünü ettiğimiz meslektaşınız ve arkadaşınız yurt dışında ise, internet ile iletişimin yararını gözünüzde daha iyi canlandırabilirsiniz. Kısa bir sürede bir dökümanı gönderip kısa sürede yanıtını veya düzeltmeleri alabilirsiniz.
Tartışma ortamları- e mail ortamı
Bu başlık altında posta listeleri ve usenet adı altında tartışma – haber grupları bulunur.
Posta listeleri -mail list
Elektronik postayı kullanan özel bir tartışma ortamıdır. Bu gruplar belli konularda birbirleri ile mesaj alışverişinde bulunurlar. Burada listede bulunan tüm üyeler spesifik bir konuda tartışma imkanına sahiptir. Genelde listede bir yönetici mesajları denetlemektedir. Üyenin mesajları diğer tüm üyelere yönlendirilir, gelen yanıtlarda aynı şekilde tüm üyelere yönlendirilir ve bilgi alışverişi sağlanır. Bu konuda benim katıldığım grublara örnekler verebilirim.
Transplant pathology internet servisi eforum@pa3.pathology.upmc.edu —- http://tpis.upmc.edu/
nephrology grubu Majordomo-Owner@majordomo.srv.ualberta.ca
Genel tıp http://www.medscape.com
Medscape ten gelen haftalık mailin kısmi içeriği ile haftalık güncel bilgileri alabilirsiniz.
Örnek olarak ; Infectious Diseases__
- Helicobacter pylori — Role in Peptic Ulcer Disease and Eradication Strategies
The association between H pylori and gastric and duodenal ulcer disease has presented new opportunities for the treatment of these disorders, shifting the focus of management from acid suppression to the use of antibiotics. Research and Clinical Forums 20(2):37-41, 1998
Tartışma ve haber grupları -usenet
Bu gruplarda çeşitli konularda tartışmalar yapılmakta görüş alışverişinde bulunulmakta, takınılan ve öğrenmek istenen konularda sorular sorulmaktadır. Herkese açık olup, ciddi olabildiği kadar gırgır ve şamata grupları içerebilmektedir.
Bu konuda bir gruba üye değilim, medical haber gruplarıda büyük çogunlukla spesifik ve posta listeleri olarak çalışmakta. Bu nedenle fikir veremediğim için üzgünüm.
Üye olduğunuz elektronik posta listesinde başkalarının bilgi alışverişlerini, tartışmalarını, sorularını izliyorsunuz. Tartışmalara katılmak veya soruları yanıtlamak gibi bir zorunluluğunuz yok. Üyeliğinizi sürdürmek için de soru sormak zorunda değilsiniz. Kısacası, yalnızca izleyici olarak kalabilirsiniz. Tüm bunlar için hiç kimseye hiçbir şey ödemek zorunda değilsiniz. İnterneti güzelleştiren en önemli noktalardan biri bu: Karşılıksız yardımlaşma ve destek. Bizi ilgilendiren kulüplerin çoğu yöneticisiz çalışıyor. Tuşlara dokunmanızla birlikte, tüm üyeler düşüncelerinizi öğrenebiliyorlar. Duyarlı konulara girilebilecek başka listelerde liste yöneticileri bulunuyor. Bunlar, kendilerine gönderilen mesajları değerlendirip, uygun gördüklerini, uygun gördükleri biçimde liste üyelerinin dikkatine sunuyorlar. Her iki tür listenin de iyi ve kötü yanları bulunuyor. İlk tür (unmoderated) listede gereksiz, sıkıcı, rahatsız edici mesajlarla karşılaşabiliyorsunuz. Ayrıca, siz de sonradan pişman olacağınız bir mesaj yolladığınızda bunun tüm alıcılara ulaşmasına engel olamıyorsunuz. Yöneticili listede daha düzenli bir hava oluyor ama; burada da çok çarpıcı görüşlere rastgelmeniz olasılığı düşüyor. Düşüncenizi yazarken, kendinizi birilerine beğendirmek zorunda hissetmekten de hoşlanmayabilirsiniz.
FTP-File Transfer Protocol, Dosya aktarımı
Dosya aktarma parotolü başka bir sistemdeki dosyaları kulanıcının kendi bilgisayarına aktarması veya tersini sağlayan sistemdir. WWW için kullandığımız browserlar bu aktarıma izin vermektedir. Patoloji açısından önemi başka merkezlerin dosyalarına ulaşmanızı sağlar yada program transferi yapmanıza olanak verir. Bu e maille gönderilemeyen büyük dosyalar için önem taşır. Bu yazılımlar digital imajların büyük yer kaplaması nedeniyle aktarım için patolojide önem taşır. Bazı programlar otomatik olarak dosyaları almanıza olanak sağlar. Ayrıca telnet gibi programlarda başka bilgisayarları kullanmanıza izin verir. Ancak internet gelişimi ile telnet kullanımı azalmıştır. Gopher da benzer amaçlarla kullanılan popülaritesini yitirmiş programdır.
İRC- Internet Relay Chat, İnternetteSohbet
Internet aktarmalı sohbet ile kişilerin anlaşılır, bunun patoloji açısından önemi bulunmamaktadır. Benim sohbet deneyimim olamadığı için bu konuda bilgi veremeyeceğim.
Biz İnternetle veya İnternette ne yapabiliriz?
İnternetin karşılıksız verme ve yardımlaşma yönlerini öne çıkarırsanız, sizin de internete katkıda bulunmanızın doğal olduğunu görürsünüz. Bu katkı, her şeyden önce, internet erişimini meslektaşlarımız ve öğrencilerimiz için kolaylaştırmakla başlar. Öğrencilerin ders notlarını görüntüler eşliğinde internetten ulaşabilecekleri biçimde hazırlayabiliriz. Öğrencilerimizin kendi kendilerine sınava girmelerini sağlayabiliriz. Ülkemizle ve alanımızla ilgili istatistikleri internete koyabiliriz. Eğitimin, terimlerin standartlaştırılması başta olmak üzere bizi ilgilendiren tartışmaları internet ortamında yapabiliriz.
Bu seminer başlangıc için kısa bilgiler edinmenize yönelikti. Biz bir ekip olarak bu işe başlama şansına sahibiz. Ancak bu iş amatör bir ruhla başlarsa kısa sürede büyük bir hevesle ana yol yapılabilir ve biter, ancak bu yolun çevre yolları ve sürekli bakımının yapılması gereklidir. Bu iş, bu nedenle tek kişinin işi olamaz, bir ekip kurulmalı ve profyosyonel bir destek sağlanmalıdır. Eğitim ile ilgili olarak benim ulaştığım kaynakların büyük çoğunluğu İngilizce olup ülkemizde bu konuda yapılanlar çok az yer kaplamaktadır. En kısa sürede bilgisayar ortamında bulunan ders notları, seminerleri internet ortamında sergilenmekle bu işe başlayabiliriz. Ülkemizdeki meslekdaşlarımızın ve öğrencilerin internetten Türkçe eğitimlerine katkıda bulunmalıyız. Ayrıca makroskobi arşivimiz ve öğrenci mikroskobi prepatlarıda imaj olarak internette yerini almalıdır. Bu bir başlangıç olabilir.
Bu konuşma internet ve patoloji kesişmesini tümüyle ve eksiksiz olarak ele alma şansına sahip değil ve bir çok kişi bundan daha fazlasına internet te erişebilir. Amacım aranızdan birkaç kişiyi meraklandırmak ve internet kullanımına yöneltebilmekti, bunu yapabildiysem ben görevimi yaptığımı düşüneceğim. Yeni bir iletişim biçimi olarak internet karşımızda durmaktadır. İşimizi doğru ve iyi yapabilmek için bu aracı kullanmak zorundayız. Bu yeniliğe, değişime aldırmadan işimizi eskisi gibi sürdürebileceğimizi sanırsak yanılırız.
Uygarlık öyle güçlü bir ışıktır ki, ona ilgisiz olanları yakar, mahveder (M. Kemal Atatürk) .
İnternet ve Patoloji
